Sprekershuys logo

Kapitalisme. Tijd voor een reset | Blog Farid Tabarki

Maartje Ijzerman
Door Maartje
20 september
Foto 2

De geschiedenis toont dat de mensheid tot radicale koerswijzigingen in staat is

Kapitalisme. Tijd voor een reset

Geschreven door: Farid Tabarki

Met Michel de Montaigne, een Renaissance-filosoof uit de zestiende eeuw, had ik onverwacht een uitermate moderne gast uit het verleden te pakken. Ik presenteerde ‘Durf te denken’, een tv-serie van Human met gesprekken waarbij steeds een filosoof centraal stond.

Mijn gasten in het programma waren ervan overtuigd dat Michel de Montaigne nu een blogger zou zijn, zo levendig en tegelijk zo licht legde hij zijn dagelijkse beslommeringen vast. De actualiteit van zijn tijd komt in zijn verslag naar voren als spannend en veranderlijk. De Nieuwe Wereld was net ontdekt en creëerde behalve rijkdommen voor nieuwe groepen ondernemers ook nieuwe inzichten. ‘De inwoners van Mexico waren ontwikkelder en technisch bekwamer dan alle volken aldaar’, schreef Montaigne. ‘Zij dachten dan ook, net als wij, dat de wereld teneinde liep, en zij beschouwden de verwoestingen die wij bij hen aanrichtten als een teken daarvan.’

Montaigne zag scherp hoe een heel beperkte technische voorsprong van de ene groep kan leiden tot doemdenken bij een andere. Die gedachte sluit aan bij de wijze waarop de 'Doomsday Preppers', onderwerp van een serie op Discovery Channel, over de bedreigingen van de huidige samenleving nadenken. Tegen de invloed van op almacht beluste overheden, dreigende natuurrampen of zelfs zombies menen zij zich tot de tanden toe te moeten bewapenen.


De wereld zoals we die kennen, komt op een dramatische manier tot zijn einde - die gedachte is sinds Montaigne, en vast ook daarvoor, niet uit te roeien. In onze eigen eeuw zijn er mensen die oprecht geloven dat onze planeet in botsing zal komen met de planeet Niburu en dat de machtigen der aarde dit feit verzwijgen. Dat deze planeet nog nooit is waargenomen, brengt de gelovigen niet op andere gedachten.

Technische vooruitgang, zo mogen we wel stellen, is geen adequaat medicijn tegen bijgeloof en pseudowetenschap. Integendeel: juist door technologie hebben aanhangers van complottheorieën er in de vorm van sociale media krachtige hulpmiddelen bij gekregen om een publiek te werven voor hun onzin. De goedgelovigen van nu zijn de Mexicanen van weleer.

Als optimist die ik ben vrees ik dat de angstige Mexicanen wel een punt hadden, al waren ze over het einde der tijden te pessimistisch. Er zijn wel degelijk ontwikkelingen, vaak aangemoedigd door techniek, die de status quo van ons leven in gevaar brengen. Het mondiale financiële systeem bevordert ongelijkheid en trekt een wissel op de toekomst, aan klimaatverandering blijven we maar met zijn allen bijdragen en algoritmes dreigen het gezonde verstand te verdringen. De opkomst van het coronavirus biedt ons nu de mogelijkheid om onze maatschappij

radicaal anders in te richten. Van deze laatste zin had ik overigens ook kunnen maken: “De opkomst van het coronavirus dwingt ons nu om de maatschappij radicaal anders in te richten”.

De geschiedenis heeft laten zien dat de mensheid in staat is, tot dit soort radicale koerswijzigingen. Laten we alles op alles zetten om inderdaad deze twee vliegen in één klap te slaan.

Meer weten over Farid als spreker? Bekijk hier zijn profiel!

Cookiemelding

Onze website maakt gebruik van cookies. Door gebruik te maken van onze website accepteer je ons cookiebeleid.

 

Noodzakelijke cookies

Noodzakelijke cookies helpen een website bruikbaarder te maken. Deze functionele cookies zorgen ervoor dat je de website correct kunt weergeven en gebruiken. Zonder deze cookies kan de website niet naar behoren werken.

Ingeschakeld Uitgeschakeld

Statistieken

Een goede website is nooit af! We proberen iedere dag de websitebezoeker een betere ervaring te bieden. Met de cookies voor statistieken analyseren we hoe bezoekers onze website gebruiken. Zo ontdekken we wat goed werkt én wat wij nog beter moeten doen! De gegevens worden anoniem verzameld, maar geven ons wel het inzicht wat nodig is om iedere dag weer een betere website te maken.

Ingeschakeld Uitgeschakeld

Marketing

Deze cookies gebruiken wij om bezoekers te volgen wanneer ze verschillende websites bezoeken. Het doel is om advertenties weer te geven die passen bij de behoeftes van de individuele bezoeker. Denk bijvoorbeeld aan Google advertenties of Social media advertenties. Wil je weten om welke cookies het precies gaat? We beschrijven ze in ons privacy statement.

Ingeschakeld Uitgeschakeld